top of page


Bir Kitabın Sesini Kim Korur? Edebî Çeviri ve Yapay Zekânın Sınırları
Monika Kim'in The Eyes Are the Best Part romanı "Umma tells me that the eyes are the best part." cümlesiyle açılıyor. Romanı Türkçeye çevirirken bu cümleyi "Umma, bana gözlerinin en güzel yeri olduğunu söyler" diye çevirdim. İlk bakışta "Umma"yı "annem" diye çevirmek en doğal seçenek gibi görünebilirdi; kelime Korecede anne anlamına geliyordu ve Türkçe okur açısından karşılığı açıktı. Fakat aynı sayfada, birkaç cümle arayla, aynı kadın başka bir kelimeyle anılıyordu. Anlatıcı
Esra OBUT
4 gün önce9 dakikada okunur


Yapay Zekâ, Hukuk ve İnsan: Avrupa Yapay Zekâ Yasası'nın Anlattığı Şey
Avrupa Yapay Zekâ Yasası, Avrupa Birliği'nin yapay zekâ sistemlerini düzenlemek için kabul ettiği ilk kapsamlı hukuki çerçevedir. Resmî adıyla Regulation (EU) 2024/1689 olan yasa, 13 Haziran 2024'te kabul edildi, 12 Temmuz 2024'te Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Yasanın hükümleri kademeli olarak uygulanacak; büyük bölümü 2 Ağustos 2026 itibarıyla tam olarak uygulanabilir hale gelecek. Bu yasa, yapay zekânın yarattığı bütün et
Esra OBUT
22 Haz10 dakikada okunur


Yapay Zekânın İnsan Katmanı
Son yıllarda Outlier, Invisible ve micro1 gibi uluslararası platformlarda çalıştım. Bu firmalar, yapay zekâ modellerini geliştirmek için insan uzmanlığına ihtiyaç duyan şirketler ve dünya genelinde farklı alanlarda uzman kişilerle proje bazlı çalışıyorlar. Bu platformlarda üç farklı rol üstlendim. Tasker olarak yapay zekâ modellerinin ihtiyaç duyduğu metinleri ürettim. Evaluator olarak üretilen içerikleri dil doğruluğu, bağlam uyumu, kültürel yerindelik açısından değerlendird
Esra OBUT
18 Haz6 dakikada okunur


Yapay Zekâ Çağında Sanatın Değeri: Eser mi, Deneyim mi?
Yaklaşık iki bin beş yüz yıl önce Platon, mağara alegorisinde insanların gölgeleri gerçek sanma eğiliminden söz ediyordu. Bugün ise mağaranın duvarına yansıyan gölgelerin yerini ekranlar aldı. Sosyal medya akışları, algoritmalar, yapay zekâ araçları ve sürekli çoğalan dijital içerikler arasında yaşıyoruz. Bilgiye hiç olmadığı kadar yakınız; fakat belki de ilk kez, gerçeklikle olan ilişkimiz bu kadar karmaşık hâle geldi. Üstelik bu karmaşa artık yalnızca haberler, görüntüler y
Esra OBUT
18 Haz8 dakikada okunur


Yapay Zekâ Yalnızlığımızı Azaltabilir mi?
Bir Günaydın Mesajının Nörobilimi, Mutluluk Araştırmaları ve İnsan–AI İlişkisinin Yeni Sınırları İnsan beyni düşündüğümüz kadar bireysel çalışan bir organ değil. Nörobilim son yıllarda giderek daha net bir şekilde gösteriyor ki beynimizin önemli bir bölümü diğer insanlarla ilişki kurmak için evrimleşti. Başkalarının yüzlerini tanımak, ses tonlarını yorumlamak, niyetlerini anlamaya çalışmak ve sosyal bağlarımızı sürdürmek beynimizin temel görevleri arasında yer alıyor. Bu nede
Esra OBUT
17 Haz6 dakikada okunur


Yapay Zekâ Çağında Kadınlar: Kullanmazsak Sadece Geride Kalmayacağız, Sistem de Bizsiz Şekillenecek
Türkiye'de yapay zekâya dair en ilginç çelişkilerden biri bireysel merakın ve adaptasyonun yüksek olması. İnsanlar ChatGPT, Gemini, Copilot ya da benzeri araçları deniyor, gündelik hayatlarında kullanmaya başlıyor, metin yazdırıyor, özet çıkarıyor, fikir alıyor, planlama yapıyor. Fakat kurumsal tarafta aynı hızdan söz etmek zor. Özellikle KOBİ'ler için uzmanlık eksikliği, maliyet, nereden başlanacağını bilememe ve yapay zekâyı yalnızca "teknolojik yatırım" olarak görme alışka
Esra OBUT
8 Haz14 dakikada okunur


Yapay Zekâ Çağında Yazının Değişen Anlamı
Bir metni okurken bazen çok erken bir anda bir şey olur. Henüz konu açılmamıştır, henüz yazarın neye varacağı belli değildir ama metnin içinde dolaşan bir düzen hissi kendini ele verir. Cümleler düzgün akar, kelimeler yerli yerindedir, anlam açık ve nettir. Her şey olması gerektiği gibidir. Tam da bu yüzden, bir noktada insan metnin ne söylediğinden çok nasıl üretildiğini düşünmeye başlar. Son birkaç yılda yazıyla kurduğumuz ilişki sessizce değişti. Yapay zekâ artık sadece te
Esra OBUT
6 Haz2 dakikada okunur


Dilin İçine Giren Yapay Zekâ: Yapay Zekâ Çağının Merkezinde Neden İnsan Var?
Yapay zekâ hakkında konuşurken hâlâ çok büyük bir yanılgının içinde yaşıyoruz. Çoğu insan yapay zekâyı yalnızca teknik bir sistem olarak görüyor: kod, veri, algoritma, hız, otomasyon. Oysa bugün hayatımızı dönüştüren büyük dil modelleri — ChatGPT, Claude ve benzerleri — aslında insan dilinin üzerine inşa edilmiş yapılar ve bu gerçek, teknoloji tarihindeki en önemli kırılmalardan birini yaratıyor çünkü ilk kez teknolojinin merkezine yalnızca matematik değil, dil, anlam, kültür
Esra OBUT
30 May4 dakikada okunur
Yeni yazılarım için abone olun
bottom of page